Przedruk mojego artykułu opublikowanego 24.04.2026 w serwisie Nowa Ustawa VAT: czytaj oryginał. Tekst zachowuje brzmienie pierwotnej publikacji i odnosi się do jej daty.
Za nami rewolucja podatkowa dotycząca faktur, czyli wdrożenie Krajowego Systemu e-Faktur. To jednak nie koniec nowości dla podatników i obowiązków, które na nich czekają w obszarze wysyłania w postaci elektronicznej informacji do Krajowej Administracji Skarbowej.
Musimy pamiętać, że od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje prowadzenie ksiąg podatkowych w strukturze JPK_PD, a pierwsze przekazanie tych danych do administracji nastąpi w 2027 r.
Co to jest JPK_PD?
JPK_PD to Jednolity Plik Kontrolny dla Podatków Dochodowych. Jest to cyfrowa wersja księgi podatkowej służącej do rozliczania podatku dochodowego.
W zależności od formy opodatkowania będziemy więc mówili o:
- JPK_KR_PD – Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy
- JPK_ST_KR – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe
- JPK_PKPIR – Jednolity Plik Kontrolny Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów
- JPK_EWP – Jednolity Plik Kontrolny Ewidencja Przychodów
- JPK_ST – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe (dla JPK_PKPIR oraz JPK_EWP)
W 2026 roku prowadzenie wymienionych powyżej ksiąg podatkowych w formie elektronicznej stało się obowiązkowe. Dane z tych ksiąg będą raz w roku wysyłane do Krajowej Administracji Skarbowej według określonego, ustalonego schematu, w specjalnym pliku XML.
Jest to więc rozwiązanie analogiczne do funkcjonującego już od kilku lat obowiązku tworzenia i przesyłania ewidencji VAT w formie pliku JPK_V7, tylko dotyczy podatków dochodowych.
Od kiedy ten obowiązek wejdzie w życie?
Nowe obowiązki wchodzą w życie w dwóch etapach.
W pierwszym etapie, od 1 stycznia 2026 r., obowiązek elektronicznego prowadzenia ksiąg objął podatników PIT oraz CIT, będących czynnymi podatnikami VAT, którzy rozliczają się miesięcznie i są obowiązani do składania plików JPK_V7M. W ich przypadku pierwsze przekazanie danych w formacie JPK_PD nastąpi już w 2027 r. za rok 2026.
W drugim etapie, od 1 stycznia 2027 r., obowiązek zostanie rozszerzony na pozostałych przedsiębiorców, w tym podatników rozliczających VAT kwartalnie (JPK_V7K) oraz podmioty korzystające ze zwolnienia z VAT. W tej grupie pierwsze przekazanie JPK_PD nastąpi w 2028 r. za rok 2027.
Czyli, pliki JPK_BD, według odpowiedniej schemy, będzie trzeba wysłać w rozliczeniu rocznym jednorazowo, odpowiednio w 2027 r. oraz w 2028 r.
Czemu to jest ważne już teraz?
Nie należy jednakże podchodzić do tego na zasadzie, mam jeszcze rok na wysyłkę plików, to w tym roku nie muszę nic robić. Wręcz przeciwnie. Jeśli już teraz, na bieżąco, nie zadbamy o gromadzeniete danych w odpowiedni sposób i w odpowiednim zakresie, uzależnionym od tego, co jest w poszczególnych schemach JPK_PD, to możemy mieć bardzo duże trudności z realizacją obowiązku wysyłki plików.
Musimy to dobrze zrozumieć, jeśli mamy wysłać w 2027 r. za 2026 rok plik np. JPK_PKPIR, to najlepiej, żebyśmy już w 2026 r. zbierali dane, których wymaga schema JPK_PKPIR oraz zapisywali te dany w taki sposób, żeby łatwo można było wygenerować plik JPK_PKPIR. Być może najłatwiej jest po prostu prowadzić księgę przychodów i rozchodów od razu w formacie zgodnym z JPK_PKPIR. No i oczywiście, im większa i bardziej skomplikowana skala działalności, tym wyzwanie przygotowania odpowiedniego pliku do wysyłki jest trudniejsze.
Jeśli nie zadbamy o odpowiedni sposób gromadzenia i zapisywania danych na bieżąco, to może okazać się, że przygotowanie pliku do wysyłki będzie wymagało dużego nakładu pracy i środków.
Wdrażamy dalej…
Oczywiście najważniejszym zadaniem na 2026 r. było i w dalszym ciągu jest prawidłowe funkcjonowanie KSeF. Nie może jednak to zagadnienie przysłonić innych obowiązków. Przedsiębiorcy mają kolejne wyzwanie przed sobą. Nie jest to zadanie tak trudne jak KSeF, ale nie możemy go zostawić zupełnie z boku, ponieważ wówczas początek przyszłego roku nie będzie przyjemny.
Autor artykułu: Zbigniew Makowski – Prezes Zarządu Instytutu Finansów i Podatków Publicznych, główny autor Nowej Ustawy VAT
Chcesz dołączyć do zespołu ekspertów pracujących nad projektem Nowej Ustawy VAT? Napisz do nas: kontakt@nowaustawavat.pl
Wesprzyj projekt. Dowiedz się, jak możesz to zrobić: https://nowaustawavat.pl/finansowo/
