Przedruk mojego artykułu opublikowanego 18.10.2026 w serwisie Nowa Ustawa VAT: czytaj oryginał. Tekst zachowuje brzmienie pierwotnej publikacji i odnosi się do jej daty.
Wystarczy jeden niewinny telefon, jeden e-mail i źle zabezpieczony certyfikat KSeF, żeby przestępca uzyskał dostęp do faktur Twojej firmy. Jak może wyglądać taki atak?
Faza pierwsza. Zwykła rozmowa telefoniczna
Dzwoni ktoś podający się za pracownika Krajowej Administracji Skarbowej. Informuje, że w związku z wyciekiem danych z Fakturowni urząd analizuje potencjalne zagrożenia dla użytkowników KSeF.
Chce tylko potwierdzić, czy Twoja firma korzystała z Fakturowni. Odpowiadasz, że tak. Rozmówca dziękuje za informację i kończy rozmowę.
Żadnej prośby o hasło, żadnych podejrzanych pytań. Zwykła rozmowa. Tylko że właśnie przekazałeś przestępcy informację, której potrzebował do przygotowania kolejnego etapu ataku.
Faza druga. Wiadomość z Fakturowni
Następnego dnia otrzymujesz e-mail, który wygląda na oficjalną wiadomość od Fakturowni.
Dowiadujesz się, że doszło do poważnego wycieku danych. Ze względów bezpieczeństwa powinieneś pilnie podjąć działania zabezpieczające firmę przed wykorzystaniem skradzionych informacji.
W załączniku znajduje się plik ZIP zawierający instrukcję postępowania oraz dokumenty dotyczące zgłoszenia naruszenia ochrony danych osobowych do UODO.
Wszystko wygląda profesjonalnie. Nie ma podejrzanego linku ani prośby o instalację programu.
Pobierasz archiwum, rozpakowujesz je i przeglądasz dokumenty.
Dokumenty rzeczywiście tam są. Ale wśród plików ukryto również złośliwe oprogramowanie – trojana, który może zostać uruchomiony po otwarciu spreparowanego pliku.
I właśnie w tym momencie możesz nieświadomie otworzyć przestępcy drzwi do swojego komputera.
Faza trzecia. Przejęcie certyfikatu KSeF
Trojan umożliwia przestępcy uzyskanie zdalnego dostępu do komputera, a potencjalnie również do innych zasobów firmowej sieci.
Atakujący przeszukuje pliki i foldery. W jednym z nich znajduje pobrany wcześniej certyfikat KSeF wraz z kluczem prywatnym.
Certyfikat jest zabezpieczony hasłem. Tylko że hasło też znajduje się na komputerze – zapisane w zwykłym pliku TXT, w tym samym folderze.
Bingo! Przestępca ma już komplet danych potrzebnych do uwierzytelnienia się w KSeF za twoją firmę.
Faza czwarta. Twoja firma w rękach przestępcy
Co może zrobić atakujący?
Jeżeli przejęty certyfikat umożliwia uwierzytelnienie w KSeF, przestępca może uzyskać dostęp do systemu w granicach uprawnień jego właściciela. Może więc przeglądać faktury zakupowe i sprzedażowe, poznawać dane kontrahentów, ceny, rabaty i warunki współpracy handlowej.
Może wykraść tajemnice handlowe Twojej firmy, a następnie wykorzystać je do szantażu lub sprzedać. Jeżeli zakres uprawnień na to pozwala, może również wystawiać faktury w imieniu Twojej firmy, posługując się przejętą tożsamością.
A wszystko zaczęło się od jednego niewinnego telefonu.
Jak się chronić?
Certyfikat KSeF to klucz do cyfrowej tożsamości Twojej firmy. Powinieneś chronić go równie starannie jak dostęp do firmowego konta bankowego.
Nie przechowuj certyfikatu i klucza w niezabezpieczonym folderze. Nie otwieraj niezweryfikowanych załączników, nawet jeśli wiadomość wygląda na autentyczną i dotyczy rzeczywistego zagrożenia. A gdy ktoś powołuje się na urząd skarbowy lub dostawcę oprogramowania, weryfikuj jego tożsamość niezależnym kanałem.
Pamiętaj też, że przestępcy coraz częściej łączą różne metody ataku. Najpierw zdobywają pozornie nieistotną informację, później wykorzystują ją, aby uwiarygodnić kolejną wiadomość.
Cyberatak to nie człowiek w kapturze, który siedzi w piwnicy i łamie hasła, cokolwiek to znaczy.
Zazwyczaj to Ty sam otwierasz mu drzwi do swojego komputera.
Autor artykułu: Zbigniew Makowski – Prezes Zarządu Instytutu Finansów i Podatków Publicznych, główny autor Nowej Ustawy VAT
Chcesz dołączyć do zespołu ekspertów pracujących nad projektem Nowej Ustawy VAT?
Napisz do nas: kontakt@nowaustawavat.pl
Wesprzyj projekt. Dowiedz się, jak możesz to zrobić: https://nowaustawavat.pl/finansowo/
