{"id":100032,"date":"2025-11-07T12:00:00","date_gmt":"2025-11-07T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski-tax.com\/nowa-ustawa-vat-jako-law-as-code\/"},"modified":"2026-10-27T10:35:59","modified_gmt":"2026-10-27T09:35:59","slug":"nowa-ustawa-vat-jako-law-as-code","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/nowa-ustawa-vat-jako-law-as-code\/","title":{"rendered":"Nowa Ustawa Vat jako Law as\u00a0Code"},"content":{"rendered":"<p><em>Przedruk mojego artyku\u0142u opublikowanego 07.11.2025 w serwisie <a href=\"https:\/\/nowaustawavat.pl\/law-as-code\/\">Nowa Ustawa VAT: czytaj orygina\u0142<\/a>. Tekst zachowuje brzmienie pierwotnej publikacji i odnosi si\u0119 do jej daty.<\/em><\/p>\n<p>W\u00a0projekcie Nowej Ustawy VAT robimy kolejny krok milowy. Przyspieszamy tempo i\u00a0redefiniujemy jeden z\u00a0naszych g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w. Uproszczenie przepis\u00f3w to\u00a0za\u00a0ma\u0142o, by\u00a0m\u00f3wi\u0107 o\u00a0prawdziwej rewolucji w\u00a0ustawie o\u00a0VAT.<strong> Zaczynamy tworzy\u0107 przepisy w\u00a0taki spos\u00f3b, by\u00a0by\u0142y jednoznaczne dla ludzi, a\u00a0jednocze\u015bnie zrozumia\u0142e dla maszyn. Wdra\u017camy zasad\u0119 <em>Law as\u00a0Code<\/em>.<\/strong><\/p>\n<h3><strong>Idea Law as\u00a0Code<\/strong><\/h3>\n<p>To\u00a0nowatorskie podej\u015bcie do\u00a0legislacji, w\u00a0kt\u00f3rym\u00a0prawo tworzy si\u0119 tak, by\u00a0jego tre\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o <strong>jednoznacznie przetworzy\u0107 przez\u00a0systemy informatyczne i\u00a0sztuczn\u0105 inteligencj\u0119<\/strong>.<\/p>\n<p>Tradycyjnie przepisy s\u0105\u00a0przygotowywane j\u0119zykiem u\u017cywanym na\u00a0co\u00a0dzie\u0144. W\u00a0spos\u00f3b czasami zbli\u017cony do\u00a0literackiego \u2013 mo\u017cna pos\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 synonimami, tworzy\u0107 r\u00f3\u017cne struktury gramatyczne zda\u0144, takie, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 najbardziej zrozumia\u0142e i\u00a0brzmi\u0105 najlepiej. Oczywi\u015bcie istnieje zestaw regu\u0142 tworzenia przepis\u00f3w, czyli zasad i\u00a0technik legislacyjnych, ale\u00a0nie\u00a0dotycz\u0105 one w\u00a0zasadzie samego j\u0119zyka.<\/p>\n<p><strong>Nasze podej\u015bcie jest inne. Przede wszystkim stworzyli\u015bmy zestaw regu\u0142, wed\u0142ug kt\u00f3rych\u00a0musi by\u0107 napisany ka\u017cdy przepis. Odzwierciedlaj\u0105 one zasady i\u00a0techniki legislacyjnej, a\u00a0jednocze\u015bnie s\u0105\u00a0zbli\u017cone do\u00a0norm stosowanych przy tworzeniu kodu program\u00f3w. W\u00a0efekcie przepisy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od\u00a0siebie tre\u015bci\u0105, ale\u00a0s\u0105\u00a0konstruowane zawsze w\u00a0taki sam spos\u00f3b. <\/strong><\/p>\n<p>W\u00a0modelu <strong>Law as\u00a0Code<\/strong> przepis musi da\u0107 si\u0119 zapisa\u0107 w\u00a0dw\u00f3ch r\u00f3wnoleg\u0142ych warstwach:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>tekst prawny<\/strong> \u2013 jasny, prosty przepis, kt\u00f3ry\u00a0ka\u017cdy mo\u017ce przeczyta\u0107 i\u00a0zrozumie\u0107.<\/li>\n<li><strong>tekst maszynowy (warstwa logiczna)<\/strong> \u2013 ten sam przepis zapisany w\u00a0formie regu\u0142y logicznej lub pseudokodu, w\u00a0bardzo prosty spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy analiz\u0119 tekstu przez\u00a0narz\u0119dzia informatyczne.<\/li>\n<\/ol>\n<h3><strong>Przyk\u0142ad zapisania przepisu w\u00a0j\u0119zyku Law as\u00a0Code<\/strong><\/h3>\n<p>We\u017amy przyk\u0142ad z\u00a0prac nad\u00a0Now\u0105 Ustaw\u0105 VAT:<\/p>\n<p><strong>Art. 77 \u2013 Stawka 0% w\u00a0eksporcie towar\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<h4><strong>Po\u00a0ludzku:<\/strong><\/h4>\n<p><strong>Art. 77. [Stawka 0% w\u00a0eksporcie towar\u00f3w]<\/strong><\/p>\n<ol>\n<li>Stawk\u0119 podatku w\u00a0wysoko\u015bci 0 procent stosuje si\u0119 do\u00a0eksportu towar\u00f3w, je\u017celi towary zosta\u0142y wywiezione z\u00a0terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej.<\/li>\n<li>Warunkiem zastosowania stawki, o\u00a0kt\u00f3rej\u00a0mowa w\u00a0ust. 1, jest posiadanie przez\u00a0podatnika dowod\u00f3w potwierdzaj\u0105cych wyw\u00f3z towar\u00f3w poza terytorium Unii Europejskiej.<\/li>\n<li>Dowody te\u00a0nale\u017cy zgromadzi\u0107 w\u00a0terminie do\u00a0up\u0142ywu terminu z\u0142o\u017cenia deklaracji podatkowej za\u00a0drugi okres rozliczeniowy po\u00a0powstaniu obowi\u0105zku podatkowego.<\/li>\n<li>Je\u017celi podatnik nie\u00a0zgromadzi dowod\u00f3w w\u00a0terminie, stosuje stawk\u0119 krajow\u0105 i\u00a0wykazuje tak\u00a0opodatkowany eksport w\u00a0deklaracji za\u00a0ten okres.<\/li>\n<li>Po\u00a0zgromadzeniu dowod\u00f3w podatnik w\u00a0bie\u017c\u0105cej deklaracji koryguje VAT nale\u017cny i\u00a0wykazuje eksport ze\u00a0stawk\u0105 0 procent.<\/li>\n<\/ol>\n<h4><strong>Po\u00a0maszynowemu (logika przepisu):<\/strong><\/h4>\n<p><strong># Art. 77 \u2013 Stawka 0% w\u00a0eksporcie towar\u00f3w (wersja logiczna)<\/strong><\/p>\n<p><strong>RULESET Art77_StawkaZeroEksport:<\/strong><\/p>\n<p><strong># Zasada og\u00f3lna<\/strong><br \/>\n<strong>IF transaction_type == \u201eeksport towar\u00f3w\u201d AND goods.left_EU == True:<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 vat_rate = 0<\/strong><br \/>\n<strong># Warunek \u2013 posiadanie dowod\u00f3w<\/strong><br \/>\n<strong>IF taxpayer.has_export_documents == True:<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 vat_rate = 0<\/strong><br \/>\n<strong>ELSE:<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 vat_rate = domestic_rate<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 status = \u201eczasowe \u2013 brak dowod\u00f3w\u201d<\/strong><\/p>\n<p><strong># Termin X+2<\/strong><br \/>\n<strong>DEFINE export_evidence_deadline AS\u00a0tax_obligation_period + 2<\/strong><\/p>\n<p><strong>IF taxpayer.has_export_documents == False AND current_period == export_evidence_deadline:<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 vat_rate = domestic_rate<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 taxpayer.declares_export_with_domestic_rate = True<\/strong><\/p>\n<p><strong># Korekta po\u00a0zgromadzeniu dowod\u00f3w<\/strong><br \/>\n<strong>IF taxpayer.later_obtains_export_documents == True:<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 taxpayer.corrects_tax_due(period=\u201dcurrent\u201d)<\/strong><br \/>\n<strong>\u00a0\u00a0\u00a0 vat_rate = 0<\/strong><br \/>\nW efekcie ten sam przepis mo\u017ce zosta\u0107:<\/p>\n<ul>\n<li>opublikowany w\u00a0Dzienniku Ustaw,<\/li>\n<li>zaimplementowany w\u00a0systemach finansowo-ksi\u0119gowych,<\/li>\n<li>przetwarzany automatycznie przez\u00a0AI lub walidatory VAT,<\/li>\n<li>stosowany przez\u00a0podatnik\u00f3w w\u00a0spos\u00f3b w\u00a0pe\u0142ni przejrzysty i\u00a0przewidywalny.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Dlaczego to\u00a0wa\u017cne?<\/strong><\/h3>\n<p>Dzi\u0119ki zasadzie <strong>Law as\u00a0Code<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li>prawo b\u0119dzie <strong>jednoznaczne<\/strong>, a\u00a0nie\u00a0\u201edo interpretacji\u201d,<\/li>\n<li>systemy takie jak <strong>KSeF<\/strong> b\u0119d\u0105 mog\u0142y same weryfikowa\u0107 poprawno\u015b\u0107 rozlicze\u0144,<\/li>\n<li>przedsi\u0119biorcy zyskaj\u0105 <strong>automatyczne podpowiedzi i\u00a0walidacje<\/strong> w\u00a0czasie rzeczywistym,<\/li>\n<li>a\u00a0prawnicy i\u00a0ksi\u0119gowi b\u0119d\u0105 mogli korzysta\u0107 z\u00a0<strong>wsp\u00f3lnego j\u0119zyka logiki prawnej<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<h3><strong>Co\u00a0dalej?<\/strong><\/h3>\n<p>Zesp\u00f3\u0142 <strong>Nowej Ustawy\u00a0 VAT<\/strong> opracowuje kolejne przepisy w\u00a0tym modelu. Ka\u017cdy projektowany artyku\u0142 b\u0119dzie mia\u0142 swoj\u0105 wersj\u0119:<\/p>\n<ul>\n<li>\u201epo ludzku\u201d \u2013 jasn\u0105 i\u00a0zrozumia\u0142\u0105,<\/li>\n<li>\u201epo maszynowemu\u201d \u2013 w\u00a0pe\u0142ni odwzorowuj\u0105c\u0105 jego znaczenie.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>To\u00a0nie\u00a0jest jedynie kosmetyka legislacyjna. To\u00a0nowy standard tworzenia prawa, takiego, kt\u00f3re nie\u00a0tylko\u00a0opisuje rzeczywisto\u015b\u0107, lecz\u00a0tak\u017ce w\u00a0niej funkcjonuje.<\/strong><\/p>\n<p>_________________________________________________________________________________<\/p>\n<p><strong>Autor artyku\u0142u:\u00a0<\/strong>Zbigniew Makowski \u2013\u00a0<em>Prezes Zarz\u0105du Instytutu Finans\u00f3w i\u00a0Podatk\u00f3w Publicznych, g\u0142\u00f3wny autor Nowej Ustawy VAT<\/em><\/p>\n<p><em>Chcesz do\u0142\u0105czy\u0107 do\u00a0zespo\u0142u ekspert\u00f3w pracuj\u0105cych nad\u00a0projektem Nowej Ustawy VAT? Napisz do\u00a0nas:\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/nowaustawavat.pl\/kontakt\/\"><strong><em>kontakt@nowaustawavat.pl<\/em><\/strong><\/a><\/p>\n<p><em>Wesprzyj projekt. Dowiedz si\u0119, jak mo\u017cesz to\u00a0zrobi\u0107:\u00a0<\/em><a href=\"https:\/\/nowaustawavat.pl\/finansowo\/\"><em>Finansowo \u2013 Nowa Ustawa VAT<\/em><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W projekcie Nowej Ustawy VAT robimy kolejny krok milowy. Przyspieszamy tempo i redefiniujemy jeden z naszych g\u0142\u00f3wnych cel\u00f3w. Uproszczenie przepis\u00f3w to za ma\u0142o, by m\u00f3wi\u0107 o prawdziwej rewolucji w ustawie o VAT. Zaczynamy tworzy\u0107 przepisy w taki spos\u00f3b, by by\u0142y jednoznaczne dla ludzi, a jednocze\u015bnie\u2026<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[5],"class_list":["post-100032","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-legislacja","tag-vat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100124,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100032\/revisions\/100124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}