{"id":100004,"date":"2026-08-24T12:00:00","date_gmt":"2026-08-24T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/makowski-tax.com\/rozszczelnianie-systemu-podatkowego-trwa-w-najlepsze-analiza-czesc-2\/"},"modified":"2026-10-27T10:34:41","modified_gmt":"2026-10-27T09:34:41","slug":"rozszczelnianie-systemu-podatkowego-trwa-w-najlepsze-analiza-czesc-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/rozszczelnianie-systemu-podatkowego-trwa-w-najlepsze-analiza-czesc-2\/","title":{"rendered":"Rozszczelnianie systemu podatkowego trwa w\u00a0najlepsze. Analiza cz\u0119\u015b\u0107 2"},"content":{"rendered":"

Przedruk mojego artyku\u0142u opublikowanego 24.08.2026 w serwisie Nowa Ustawa VAT: czytaj orygina\u0142<\/a>. Tekst zachowuje brzmienie pierwotnej publikacji i odnosi si\u0119 do jej daty.<\/em><\/p>\n

Rz\u0105d rozszczelnia podatki cz.\u00a02<\/strong>
\nW\u00a0poprzednim artykule pisa\u0142em o\u00a0planowanej likwidacji sankcji za\u00a0dokonanie p\u0142atno\u015bci na\u00a0rachunek spoza wykazu podatnik\u00f3w VAT. W\u00a0tej\u00a0samej, przyj\u0119tej przez\u00a0Rad\u0119 Ministr\u00f3w nowelizacji jest jeszcze jedna zmiana, moim zdaniem r\u00f3wnie niebezpieczna dla szczelno\u015bci systemu VAT.<\/strong>
\nTym razem chodzi o\u00a0obowi\u0105zkowy mechanizm podzielonej p\u0142atno\u015bci.<\/strong><\/p>\n

Jak jest teraz?<\/strong>
\nObecne przepisy s\u0105\u00a0proste. Je\u017celi przedsi\u0119biorca dokonuje p\u0142atno\u015bci za\u00a0towary lub us\u0142ugi obj\u0119te obowi\u0105zkowym mechanizmem podzielonej p\u0142atno\u015bci, powinien dokona\u0107 zap\u0142aty w\u0142a\u015bnie w\u00a0tym mechanizmie.<\/p>\n

Je\u017celi tego nie\u00a0zrobi, mimo \u017ce\u00a0by\u0142 do\u00a0tego zobowi\u0105zany, przepisy ustaw o\u00a0podatkach dochodowych przewiduj\u0105 konkretn\u0105 konsekwencj\u0119: podatnik nie\u00a0zalicza do\u00a0koszt\u00f3w uzyskania przychod\u00f3w kosztu w\u00a0tej\u00a0cz\u0119\u015bci, w\u00a0jakiej p\u0142atno\u015b\u0107 zosta\u0142a dokonana z\u00a0pomini\u0119ciem mechanizmu podzielonej p\u0142atno\u015bci.<\/p>\n

Teraz Rz\u0105d chce t\u0119\u00a0konsekwencj\u0119 usun\u0105\u0107. <\/strong>Pod\u00a0has\u0142em uproszczenia obowi\u0105zk\u00f3w podatnik\u00f3w znika wi\u0119c\u00a0kolejne rozwi\u0105zanie uszczelniaj\u0105ce system VAT, popularyzuj\u0105ce podzielon\u0105 p\u0142atno\u015b\u0107.<\/strong><\/p>\n

Dlaczego obecne rozwi\u0105zanie jest wa\u017cne?<\/strong>
\nObecne rozwi\u0105zanie ma\u00a0bardzo konkretn\u0105 funkcj\u0119: dyscyplinuje podatnik\u00f3w, kt\u00f3rzy\u00a0musz\u0105 zap\u0142aci\u0107 w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci, \u017ceby\u00a0tego obowi\u0105zku dochowywali.<\/p>\n

To\u00a0jest wa\u017cne, poniewa\u017c za\u00a0spos\u00f3b dokonania p\u0142atno\u015bci odpowiada nabywca. To\u00a0on\u00a0musi dokona\u0107 bezpiecznego przelewu \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych za\u00a0zakupione towary lub us\u0142ugi wra\u017cliwe i\u00a0to\u00a0jego akcja pozwoli zabezpieczy\u0107 \u015brodki odpowiadaj\u0105ce kwocie VAT na\u00a0rachunku VAT sprzedawcy.<\/p>\n

Mechanizm jest naprawd\u0119 prosty. Nabywca dokonuje p\u0142atno\u015bci w\u00a0mechanizmie podzielonej p\u0142atno\u015bci, a\u00a0kwota odpowiadaj\u0105ca VAT nie\u00a0trafia na\u00a0zwyk\u0142y rachunek sprzedawcy, tylko\u00a0na\u00a0jego rachunek VAT. Sprzedawca nie\u00a0mo\u017ce wi\u0119c\u00a0swobodnie wyp\u0142aci\u0107 ca\u0142ej kwoty brutto i\u00a0znikn\u0105\u0107.<\/p>\n

A\u00a0to\u00a0z\u00a0kolei zapobiega zjawisku tzw. znikaj\u0105cego podatnika, kt\u00f3ry\u00a0wystawia faktur\u0119, otrzymuje zap\u0142at\u0119 i\u00a0znika z\u00a0nierozliczon\u0105 kwot\u0105 VAT. W\u0142a\u015bnie dlatego mechanizm podzielonej p\u0142atno\u015bci jest jednym z\u00a0kluczowych rozwi\u0105za\u0144, kt\u00f3re w\u00a0ostatnich latach uszczelni\u0142y system VAT.<\/strong><\/p>\n

Nie\u00a0jest przypadkiem, \u017ce\u00a0obowi\u0105zkowym MPP obj\u0119to okre\u015blone towary i\u00a0us\u0142ugi uznawane za\u00a0szczeg\u00f3lnie podatne na\u00a0oszustwa. Pa\u0144stwo m\u00f3wi nabywcy: dokonujesz okre\u015blonej transakcji, wi\u0119c\u00a0zap\u0142a\u0107 w\u00a0taki spos\u00f3b, by\u00a0kwota VAT zosta\u0142a zabezpieczona na\u00a0rachunku VAT twojego\u00a0kontrahenta. A\u00a0przepisy o\u00a0kosztach uzyskania przychod\u00f3w maj\u0105 sprawi\u0107, \u017ceby\u00a0nabywca tego obowi\u0105zku rzeczywi\u015bcie przestrzega\u0142.<\/p>\n

Czy\u00a0deregulacja jest potrzebna?<\/strong>
\nRz\u0105d twierdzi, \u017ce\u00a0jest to\u00a0uproszczenie dla podatnik\u00f3w, \u017ce\u00a0ta\u00a0sankcja nie\u00a0jest konieczna, poniewa\u017c s\u0105\u00a0przepisy przewiduj\u0105ce dodatkowe zobowi\u0105zanie w\u00a0VAT za\u00a0brak dokonania zap\u0142aty w\u00a0mechanizmie podzielonej p\u0142atno\u015bci. Skoro tak, to\u00a0jak rozumiem sankcja w\u00a0podatkach dochodowych nie\u00a0jest potrzebna i\u00a0w\u00a0ramach deregulacji mo\u017cna j\u0105\u00a0usun\u0105\u0107.<\/p>\n

Tylko\u00a0co\u00a0dok\u0142adnie jest t\u0105\u00a0deregulacj\u0105 upraszczane?
\nPrzecie\u017c dokonanie zap\u0142aty w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci dla nabywcy nie\u00a0r\u00f3\u017cni si\u0119 praktycznie niczym od\u00a0dokonania zwyk\u0142ego przelewu. Jedyne, co\u00a0musi zrobi\u0107 p\u0142ac\u0105cy, to\u00a0wybra\u0107 odpowiedni komunikat przelewu.<\/p>\n

Analogicznie jak przy dokonywaniu p\u0142atno\u015bci np.\u00a0podatku VAT, gdzie musi wybra\u0107 komunikat przelewu podatkowego.<\/p>\n

Nabywca nie\u00a0musi dysponowa\u0107 \u015brodkami na\u00a0rachunku VAT. Nie\u00a0musi spe\u0142nia\u0107 \u017cadnych warunk\u00f3w, \u017ceby\u00a0zap\u0142aci\u0107 w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci.<\/p>\n

Co\u00a0wi\u0119cej, je\u015bli ma\u00a0jakie\u015b \u015brodki na\u00a0swoim rachunku VAT, to\u00a0zap\u0142ata w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci pozwoli na\u00a0wykorzystanie tych \u015brodk\u00f3w z\u00a0rachunku VAT. Dodatkowo, p\u0142ac\u0105c w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci nabywca zyskuje bardzo daleko id\u0105c\u0105 ochron\u0119 przed\u00a0zarzutem dzia\u0142ania bez\u00a0nale\u017cytej staranno\u015bci. Sam mechanizm zosta\u0142 przecie\u017c skonstruowany jako bezpieczna forma p\u0142atno\u015bci, ograniczaj\u0105ca ryzyko zwi\u0105zane z\u00a0nierozliczeniem<\/p>\n

VAT przez\u00a0kontrahenta.
\nPonadto, w\u00a0przypadku w\u0105tpliwo\u015bci podatnika, czy\u00a0dana p\u0142atno\u015b\u0107 jest obj\u0119ta obowi\u0105zkowym mechanizmem podzielonej p\u0142atno\u015bci, czy\u00a0te\u017c nie, nabywca ma\u00a0zawsze mo\u017cliwo\u015b\u0107 dobrowolnej zap\u0142aty w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci. Je\u015bli to\u00a0zrobi, to\u00a0nie\u00a0grozi mu\u00a0\u017cadna sankcja, a\u00a0ma\u00a0praktycznie gwarancj\u0119 bezpiecze\u0144stwa podatkowego swojego zakupu.<\/p>\n

Bezpieczny przelew, na\u00a0co\u00a0to\u00a0komu<\/strong>
\nSp\u00f3jrzmy na\u00a0to\u00a0od\u00a0strony oszusta VAT. Sprzedawca wystawia faktur\u0119 dotycz\u0105c\u0105 transakcji obj\u0119tej obowi\u0105zkowym mechanizmem podzielonej p\u0142atno\u015bci. Nabywca powinien zastosowa\u0107 MPP. Gdyby\u00a0to\u00a0zrobi\u0142, kwota odpowiadaj\u0105ca VAT zosta\u0142aby przekazana na\u00a0rachunek VAT sprzedawcy. Ale\u00a0nabywca tego nie\u00a0robi.<\/p>\n

Wysy\u0142a ca\u0142\u0105 kwot\u0119 brutto zwyk\u0142ym przelewem na\u00a0rachunek rozliczeniowy sprzedawcy. Sprzedawca dostaje wi\u0119c\u00a0do\u00a0swobodnej dyspozycji nie\u00a0tylko\u00a0kwot\u0119 netto, ale\u00a0r\u00f3wnie\u017c VAT. Mo\u017ce te\u00a0pieni\u0105dze wyp\u0142aci\u0107, przela\u0107 dalej albo\u00a0wyprowadzi\u0107 z\u00a0systemu. I\u00a0znikn\u0105\u0107.<\/p>\n

Obecne przepisy m\u00f3wi\u0105 nabywcy: mia\u0142e\u015b obowi\u0105zek dokona\u0107 bezpiecznej p\u0142atno\u015bci, nie\u00a0zrobi\u0142e\u015b tego, wi\u0119c\u00a0ponosisz konsekwencje. Nie\u00a0zaliczasz wydatku do\u00a0koszt\u00f3w uzyskania przychod\u00f3w i\u00a0masz dodatkowe zobowi\u0105zanie w\u00a0VAT, chyba \u017ce\u00a0sprzedawca rozliczy\u0142 VAT z\u00a0faktury.<\/p>\n

Po\u00a0zmianie jedna z\u00a0istotnych konsekwencji po\u00a0prostu zniknie. Zniknie ta\u00a0natychmiastowa konsekwencja braku zastosowania si\u0119 do\u00a0obowi\u0105zku. Pozostanie tylko\u00a0potencjalna sankcja w\u00a0VAT, wynosz\u0105ca 30% kwoty faktury. Ale\u00a0ta\u00a0sankcja to\u00a0kwestia przysz\u0142o\u015bci i\u00a0decyzji organu podatkowego oraz\u00a0kwestii rozliczenia VAT z\u00a0faktury przez\u00a0sprzedawc\u0119. Je\u015bli w\u00a0danej sytuacji sprzedawca rozliczy\u0142 VAT z\u00a0faktury, sankcji VAT nie\u00a0ma, konsekwencji braku wykorzystania obowi\u0105zkowego mechanizmu podzielonej p\u0142atno\u015bci te\u017c nie\u00a0ma. Poza tym, kto zagwarantuje, \u017ce\u00a0po\u00a0np.\u00a02 latach jak urz\u0105d skarbowy b\u0119dzie chcia\u0142 na\u0142o\u017cy\u0107 sankcj\u0119 VAT na\u00a0nabywc\u0119 za\u00a0brak p\u0142atno\u015bci w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci, to\u00a0ten nabywca b\u0119dzie w\u00a0og\u00f3le istnia\u0142. Taki podmiot przecie\u017c te\u017c mo\u017ce by\u0107 wpl\u0105tany w\u00a0mechanizm oszustwa karuzelowego.<\/p>\n

Sankcja w\u00a0postaci braku mo\u017cliwo\u015bci zaliczenia wydatku do\u00a0KUP ma\u00a0oddzia\u0142ywa\u0107 w\u00a0natychmiastowy i\u00a0bezwarunkowy spos\u00f3b na\u00a0dokonuj\u0105cego p\u0142atno\u015b\u0107.
\nTo jest dobre rozwi\u0105zanie. I\u00a0to\u00a0nie\u00a0jest rozwi\u0105zanie nadmiarowe. Zap\u0142ata w\u00a0podzielonej p\u0142atno\u015bci jest prosta i\u00a0daje nabywcy szereg korzy\u015bci.<\/p>\n

Pa\u0144stwo samo rezygnuje z\u00a0bezpiecznik\u00f3w systemu VAT<\/strong><\/p>\n

Pa\u0144stwo stworzy\u0142o mechanizm, dzi\u0119ki kt\u00f3remu\u00a0nabywca jednym odpowiednio wykonanym przelewem mo\u017ce zabezpieczy\u0107 kwot\u0119 VAT na\u00a0rachunku VAT sprzedawcy. Nie\u00a0wymaga to\u00a0od\u00a0nabywcy praktycznie \u017cadnych dodatkowych obowi\u0105zk\u00f3w. Trzeba po\u00a0prostu wykona\u0107 odpowiedni przelew.<\/p>\n

A\u00a0teraz pa\u0144stwo chce os\u0142abi\u0107 przepis, kt\u00f3ry\u00a0dyscyplinuje podatnika do\u00a0wykonania w\u0142a\u015bnie takiej p\u0142atno\u015bci. I\u00a0nazywa to\u00a0u\u0142atwieniem realizacji obowi\u0105zk\u00f3w podatkowych.<\/p>\n

To\u00a0w\u00a0mojej\u00a0ocenie oznacza pewne przymkni\u0119cie oka przez\u00a0Rz\u0105d na\u00a0dokonywanie p\u0142atno\u015bci na\u00a0rzecz potencjalnych znikaj\u0105cych podatnik\u00f3w w\u00a0spos\u00f3b, kt\u00f3ry\u00a0nie\u00a0zabezpiecza \u015brodk\u00f3w VAT i\u00a0jeszcze na\u00a0umo\u017cliwienie zaliczenia takiego wydatku do\u00a0koszt\u00f3w uzyskania przychod\u00f3w.<\/p>\n

To\u00a0nie\u00a0jest deregulacja<\/strong>
\nDeregulacja polega na\u00a0usuwaniu zb\u0119dnych obowi\u0105zk\u00f3w, formularzy, zawiadomie\u0144 i\u00a0procedur, kt\u00f3re zabieraj\u0105 przedsi\u0119biorcom czas, a\u00a0nie\u00a0daj\u0105 \u017cadnej warto\u015bci. Tutaj nie\u00a0mamy do\u00a0czynienia ze\u00a0zb\u0119dnym formularzem czy\u00a0zb\u0119dnym administracyjnym obowi\u0105zkiem. Mamy tylko\u00a0obowi\u0105zek wykonania bezpiecznego przelewu zamiast zwyk\u0142ego przelewu. Przelewu, kt\u00f3ry\u00a0zabezpiecza VAT, utrudnia dzia\u0142alno\u015b\u0107 znikaj\u0105cym podatnikom i\u00a0jest jednym z\u00a0element\u00f3w systemu przeciwdzia\u0142aj\u0105cego oszustwom VAT.<\/strong><\/p>\n

Likwidacja sankcji w\u00a0podatkach dochodowych za\u00a0\u015bwiadome albo\u00a0przypadkowe zignorowanie obowi\u0105zku stosowania mechanizmu podzielonej p\u0142atno\u015bci nie\u00a0upraszcza stosowania samego mechanizmu, ale\u00a0zmniejsza motywacj\u0119 do\u00a0jego stosowania.<\/p>\n

Dlatego ta\u00a0zmiana nie\u00a0jest \u017cadnym uproszczeniem. To\u00a0niepotrzebna zmiana, kt\u00f3ra\u00a0mo\u017ce spowodowa\u0107 rozszczelnienie systemy VAT. A\u00a0jakie s\u0105\u00a0tego skutki, to\u00a0wiemy i\u00a0nie\u00a0chcieliby\u015bmy do\u00a0tego wraca\u0107.<\/p>\n

\n

Autor artyku\u0142u<\/strong>: Zbigniew Makowski \u2013 Prezes Zarz\u0105du Instytutu Finans\u00f3w i\u00a0Podatk\u00f3w Publicznych, g\u0142\u00f3wny autor Nowej Ustawy VAT<\/p>\n

Chcesz do\u0142\u0105czy\u0107 do\u00a0zespo\u0142u ekspert\u00f3w pracuj\u0105cych nad\u00a0projektem Nowej Ustawy VAT?<\/p>\n

Napisz do\u00a0nas:\u00a0kontakt@nowaustawavat.pl<\/a><\/p>\n

Wesprzyj projekt. Dowiedz si\u0119, jak mo\u017cesz to\u00a0zrobi\u0107:\u00a0https:\/\/nowaustawavat.pl\/finansowo\/<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rz\u0105d rozszczelnia podatki cz. 2 W poprzednim artykule pisa\u0142em o planowanej likwidacji sankcji za dokonanie p\u0142atno\u015bci na rachunek spoza wykazu podatnik\u00f3w VAT. W tej samej, przyj\u0119tej przez Rad\u0119 Ministr\u00f3w nowelizacji jest jeszcze jedna zmiana, moim zdaniem r\u00f3wnie niebezpieczna dla szczelno\u015bci systemu\u2026<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[5],"class_list":["post-100004","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-legislacja","tag-vat"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100004","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100004"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100004\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":100096,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100004\/revisions\/100096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100004"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100004"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/makowski-tax.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100004"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}